НҰРЛАН СМАҒҰЛОВ - БИЗНЕСМЕН, ASTANA GROUP НЕГІЗІН САЛУШЫ, ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ІРІ РАНТЬЕ, МЕЦЕНАТ
БАСТАПҚЫ КАПИТАЛСЫЗ БИЗНЕСТІ ҚАЛАЙ БАСТАУ КЕРЕК?
Әрине, бизнесті несиесіз бастауға болады, оның үстіне жастарға несие тарихынсыз ақша бере қоймайды.
Ол үшін көп нәрсе керек, банктер кепілдік, несие тарихын және т.б сұрайды.
Әлі оқитын не университетті жақында бітірген жаста кепілдік пен несие тарихы қайдан болсын!?
Несиесіз бастауға болады, бизнес-періште табуға болады, қандай да бір серіктестерді тауып алуға болады,
ақшадан емес, идеядан басталатын бизнесті табуға болады.
Егер ашығын айтсақ, ақша, несие қажет. Бұл құрылыс, жақсы көлем. Мен үшін ақша бетон, кірпіш сияқты, олар даму үшін қажет.
Несие алмайтын кәсіпкерлер де бар. Олар баяу дамиды, бірақ несие алғысы келмейді.
Олар несиені балласт деп санайды. Банктерге артық төлегісі келмейді.
Мен бұл нәрсеге мүлдем басқаша қараймын. Мен үшін несие – бұл құрал ретінде, нарыққа тез кіре алатын қару-жарақ ретінде санаймын.
Мен кредит ал деп ешкімді мәжбүрлемеймін, сіз несие алғанда жауапкершілік арқалайтыныңызды түсінуіңіз керек, сіз кэш-фло,
бизнес-жоспарларды анық санау, ең оптимистік сценарийлерді емес, ең пессимистік сценарийлерді санау керек екенін түсінуіңіз керек.
Бірақ алғашқы капиталға қалай қол жеткізуге болады? Идеялар қажет. Жүзеге асыру үшін көп ақша талап етпейтін идеялар қажет.
Мұндай идеялар жеткілікті. Сіз достарыңызбен қандай да бір тауарларды жеткізу бойынша ұйымдастыру компаниясын құруға,
аз ақшаға мұны өзіңіз жасауға, сосын курьерлер алып, сосын автомобиль көлігін жалдап алуға болады.
Бұл қазір ең жылдам өсіп келе жатқан delivery саласы.
DELIVERY (АҒЫЛШ. ЖЕТКІЗУ) – тауарларды бастапқы жерден белгілі бір апаратын жеріне тасымалдау үрдісі.
Жүктер негізінен құрлықтағы жолдар мен темір жолдар бойынша, теңіздегі кеме қатынасы жолдарымен және әуедегі авиакомпаниялар желісі арқылы жеткізіледі.
Себебі бізде барлығы электронды саудаға кетеді. Адамдар үйден тамақ жасауды қояды. Мейрамханалардың тамақтары көңілге қонымды,
алайда олар жеткізілімге қаражат құртқысы келмейді, себебі олардың кәсіптік бизнестері ол емес екенін біледі.
Жақында көкөніс өнімдерімен айналысатын бірнеше адамдармен кездестім.
Олар үшін де тағамды мейрамханаға дейін жеткізу өз алдына жеке міндет.
Қазақстан нарығындағы көптеген инвесторлармен сөйлестім. Олардың айтатындары:
«Сіздерде қазіргі таңда өте үлкен урбанизациялану үрдісі жүріп жатыр».
Миллиондаған тұрғындар ауылдан қалаға қоныс аударып жатады. Бұл да мен айтып өткендей жаңа сұраныстарды, жаңа талаптарды туғызады.
Адамдар қазір кафетерияларда көбірек тамақтанады, олар бүкіл әлемге мүлде басқаша қарай бастады.
Қазіргі уақытта көптеген білім беру, денсаулық сақтау процестері жүріп жатыр, көптеген курстар бар.
Сонда барып, адамдар жаңашылдыққа үйренуге талпынады. Сондықтан әркім бизнесті әр түрлі бастайды.
Өз басым бизнесті университетте курс ашудан бастадым. Мен енді ғана ҚазҰУ-дың биология факультетін тәмамдаған едім.
Менің айтарлықтай бастапқы капиталым болған жоқ. Ал мен ҚазҰУ-да сабақ беріп, түлектерді дайындадым. Менің бұрынғы мұғалімдерім сонда сабақ беріп жатты.
Мен барлығын нөлден, яғни, ештеңесіз бастадым. Алғашқы табысымды таптым.
Биржаға бардым, одан кейін одан да көп таптым. Солай мен саудамен айналыса бастадым.
«Алғашқы капиталды табу үшін аз ақшаға жүзеге асыруға болатын идеялар қажет» Нұрлан Смағұлов
Алайда мен өз бизнес-кейсімді нөлден бастадым, себебі Кеңес Одағының ыдырауына тура келді,
долларды ешкім көрген жоқ, ақша жоқ, банк адамдарға не айтарларын білмеді.
Компания құрған алғашқы буын бәрін бастапқы капиталсыз бастады. Бізде ақша жоқ, оларда бар деп айтып жүрген қиындық.
Бұл әрбір буынға тән: адам үйленеді, олар өз бизнестерін нөлден бастайды, олардың өз тарихы бар, бұл қалыпты жағдай.
Мен былай дер едім: қазір бастапқы капиталы бар адамдар керісінше азғындап кетеді, бұл адамдардың ақша тапқысы келмейді.
Мен көптеген жастарды көріп жүрмін, олар жастайынан байлыққа батқан, аузынан майы аққан десе де болады, оларда аштық ұғымы жоқ.
Міне, бұл мәселе. Ақшаның жоқтығы мәселе емес, мәселе көптеген жастарда апатия бар, олар енжар және бірдеңені дәлелдейміз демейді.
Ең бастысы - ол бір нәрсені көксеу, қажет ету. Басқалары бола жатады.
«Менің қолымнан келмейді, менің бастапқы капиталым жоқ, нарықты бәрі бөліп алды» деген қандай да бір жиынтықтарды, үрей мен қорқынышты сейілту керек.
Үлкен империялардың құлап, ірі компаниялардың құлдырап жатқаны, жаңа идеялар пайда болып,
жаңа адамдардың келіп жатқаны тарихтан белгілі. Барлығы да жаңарады.
«КӘСІПКЕР – БҰЛ ҚЫЗМЕТ ЕМЕС, БҰЛ БОЛАШАҚТЫ ӨЗГЕРТКІСІ КЕЛЕТІН АДАМДАРДЫҢ САНА ЖАҒДАЙЫ».
Гай Кавасаки, Garage Technology Ventures компаниясының меңгеруші директоры.