ЖАНСАЯ АБДУМАЛИК ШАХМАТТАН БЕС ДҮРКІН ӘЛЕМ ЧЕМПИОНЫ
ӘЙЕЛДЕР АРАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ГРОССМЕЙСТЕР ЕРЛЕР ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ШЕБЕРІ
ШАХМАТТАҒЫ ДЕБЮТ
Жалпы, дебют бастаушылар үшін де, кәсіпқой шахматшылар үшін де маңызды, себебі мысалы, сіз балаңызды шахматқа бересіз,
сонымен қатар оның жаттықтырушысына назар аударуыңыз керек, яғни ол қандай дебюттермен ойнайды, дәлірек айтқанда, оның қандай стилі бар
немесе шахматшы негізгі нұсқаларды, негізгі теорияны ойнайды немесе қисық шахматшы, ол негізгі нұсқалардан аулақ болуға тырысады,
өйткені теорияның көлемі өте үлкен және барлығы оны зерттеп, зерттеуді қаламайды, өйткені бұл қиын, және әрқашан деңгейге сәйкес болу керек,
яғни әлемдегі барлық жаңа трендтерді, барлық жаңа турнирлерді бақылау керек.
ДЕБЮТ (ФР. DEBUT — БАСТАУ) – ШАХМАТ ПАРТИЯСЫНЫҢ БАСТАПҚЫ КЕЗЕҢІ, ОЙЫНШЫЛАРДЫҢ КҮШТЕРІНІҢ МОБИЛИЗАЦИЯЛАНУЫМЕН СИПАТТАЛАДЫ.
Неліктен бұл маңызды? Ең бастысы, ойынның бастапқы кезеңі - дебют - және дебюттан қалай шығасыз, қалғанының бәрі солай жалғасады.
Егер сіз жаман позицияға ие болсаңыз, онда қалған ойында сіз қиналасыз, және, әрине, тең аяқтасаңыз жақсы болады,
бірақ елеулі деңгейлерде болсаңыз, олар сізді сол жерден шығармайды, олар мұқият және біртіндеп алған артықшылықтарын жеңіске жеткізеді.
Балаларға дұрыс дебюттарды ойнауды үйрену керек, өйткені бұл балаға керек басты негіз, ол халықаралық шеберлер деңгейіне жетсе,
оны кеңейтуге оңайырақ болады. Бұл оның ойын стиліне де, деңгейіне де әсер етеді.
Көптеген балаларға балалар деңгейінде ойнауды үйретеді, олар оған көп назар аудармауға тырысады.
Cіз әдеттегі ойынды ойнайсыз, мысалы, «Корольдік гамбит» немесе сіз «Испан партиясына» барасыз - аса айырмашылығы жоқ деп ойлайды.
Бірақ болашақта ол үшін қайта үйрену, осы қисық нұсқалардан негізгі нұсқаларға ауысу қиынға соғады.
Балаға басынан «Испан партиясы» деген не екенін түсіндіріп, осы жоспарлардың, нұсқалардың, дебюттердің бәрін түсіндірген кезде,
балаға оны одан әрі кеңейту оңай болады, өйткені ол үлкен.
Бұл негізгі дебют, оны кәсіби деңгейде барлығы ойнайды, барлығы «испан партиясының» не екенін біледі, және бәрі оны ойнаған, барлығы солардан өткен.
Егер сіз «Корольдік гамбитті» ойнайтын болсаңыз, онда көптеген тармақтары, әртүрлі нұсқалары бар мұндай үлкен «испан» дебютіне көшу онда сізге қиын болады.
Бала кезінен бастап бала біртіндеп позицияға енеді, жоспарларды біледі, қолын жаттықтырады, турнирлерде ойнайды, біраз тәжірибе жинайды.
Болашақта бұл жеткіліксіз болуы мүмкін, мысалы, балалық шақтан бастап дұрыс дебютке үйренетін балаларға болашақта ойнау әлдеқайда жеңіл болады.
Қосымша білім, олар белгілі бір позицияда қалай әрекет ету керектігін, мұндай нұсқаға немесе осындай идеяға қалай дұрыс әрекет ету керектігін біледі.
Оларға ойнау оңай болады.
БАЛАҒА БОЛАШАҚТА ДЕБЮТТЕРДІ КЕҢЕЙТУГЕ ОҢАЙ БОЛУ ҮШІН ЖӘНЕ ҚАРСЫЛАСТЫҢ ӘР ТҮРЛІ
ПОЗИЦИЯЛАРЫНДАҒЫ ЖҮРІСТЕРІНЕ ДҰРЫС ӘРЕКЕТ ЕТУІ ҮШІН НЕГІЗГІ ДҰРЫС ДЕБЮТТЕРДІ ОЙНАУҒА ҮЙРЕНУ МАҢЫЗДЫ.
Мені бала кезімнен дәл осылай оқытты, яғни ата-анам мені дұрыс жаттықтырушыға, негізгі дебюттерді, негізгі жолдарды ойнаған жаттықтырушыға берді.
Бала кезімнен жақсы, қомақты дебюттерді ойнауға үйретті, оларды қазір де ойнауға болады және олардың барлығы ойналады.
Айырмашылық осы. Жалпы алғанда, бұл жоғары деңгейде өте маңызды, өйткені сіз қарсылас сізді жеңе алмайтын дебютті таңдауыңыз керек.
Қазір шахматшыларға көмектесетін және олар үшін бәрін ескеретін компьютерлер бар, көптеген адамдарда үй дайындықтары бар,
сондықтан сіз бәрін қадағалап, жаттықтырушыңыздан да бір нәрсе табуға тырысыңыз.
Мен жақында бельгиялық жаттықтырушы Владимир Чучеловпен бірге құрамада болдым , бұл әлемдегі ТОП-жаттықтырушылардың бірі.
Оның шәкірттері - бұл Аниш Гири, өте танымал шахматшы (егер сіз кез келген шахмат ойыншысынан сұрасаңыз, ол оның кім екенін біледі),
тәжге үміткер Фабиано Каруана қазір ойнайды, екі жыл бұрын ғана американдық федерациясына ойнап бастаған итальяндық гроссмейстер Магнус Карлсенмен бірге ойнайды.
Олар - оның оқушылары.Сонымен біз онымен жұмыс жасадық, және ол маған бәрін үйретті:
олардың деңгейінде компьютермен қалай жұмыс істеу керек, компьютер сізге ұсынатын барлық нұсқалардан қалай дұрысын таңдау керектігін,
өйткені компьютер мүлдем басқа нұсқаларды ұсынады, сіз олардан қарсылас үшін ең жағымсызын таңдауыңыз керек.
Мысалы, ойыншылардың көпшілігі олар тек компьютердің бірінші жолына қарайды, бұл ең күшті жолы болып саналады,
бірақ мұқият қарасаңыз, төртінші жолды да таңдай аласыз, ол да өте күшті болады (компьютер барлық күшті нұсқаларды жинайды), бірақ қарсылас оны біле алмайды,
өйткені олар бірінші немесе екінші жолға қарайды, сіз өзіңіздің қарсыласыңызды таңқалдыра аласыз, бірақ сонымен қатар төртінші жолда қандай да бір идея бар,
компьютер онда бір нәрсені көреді, сондықтан ол оны ұсынды, және біз осы нұсқалардың барлығын талдауға тырысамыз,
өйткені әрқайсысында ол сізге жаңа және әр түрлі жолдарды ұсынады.
Осының бәрінен біз бәрін қорытамыз, осы идеяларды дұрыс үйренеміз, зерттейміз және осылайша біз сол деңгейде өсеміз.
Сондықтан, жаттықтырушының компьютермен жұмыс істеуі және барлық осы трендтерді бақылауы өте маңызды.
Егер ол оны істемесе, онда бұл бүгін минус.
Бұрын сіз дебютті бірнеше ай бойы тақтаға жылжытып, үш айдан кейін бір идея таба аласыз, сіз оны бір жылдан кейін бір рет ойнайсыз.
Қазір бұндай жоқ, бүгін бір жаңа партия шығады, бір топ-ойыншы оны ойнайды, және ол бүкіл әлемге ақпарат болып таратылады,
және бәрі оны талдай бастайды, бұрайды, талқылайды, көп мақалалар шығады.
Сондықтан сіз мәселеден хабардар болуыңыз керек, осының бәрін бақылауыңыз керек.
БАСТАУШЫ ҮШІН ТӘЖІРИБЕЛІ КӘСІПҚОЙ ЖАТТЫҚТЫРУШЫМЕН ЖАТТЫҒУ МАҢЫЗДЫ.ЖАТТЫҚТЫРУШЫ НЕГІЗГІ ДЕБЮТТЕР МЕН НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРДЫ ҒАНА ОЙНАМАЙТЫН,
БІРАҚ СОНЫМЕН ҚАТАР ШАХМАТТЫҚ КОМПЬЮТЕРЛІК БАҒДАРЛАМАЛАРЫМЕН ЖҰМЫС ІСТЕЙ АЛЫП,
БҰЛ САЛАДАҒЫ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ТРЕНДТЕРДІ БАҚЫЛАУ КЕРЕК.