АЛМАС ТУЯКБАЕВ инженер, дизайнер, кәсіпкер
«Адам-компьютер өзара әрекеттестігі» мамандығының магистрі
Zero To One Labs компаниясының бас директоры nFactorial Incubator құрылтайшысы
HOOK MODEL НЕМЕСЕ ҚОЛДАНУШЫНЫ ҚАЛАЙ ІЛМЕКТЕ ҰСТАУҒА БОЛАДЫ?
Алдыңғы бөліктерде біз үлкен оқиғаны кіштентай оқиғаларға бөлуге болатыны туралы әңгімеледік, ал әрбір кішкентай оқиға белгілі бір функционалдылық туралы хабар береді.
Және бұл оқиғалар кейбір экрандық интерфейстерді қалай құруға болатынын анықтайды.
Ең алдымен, мен Жандос ретінде қызықты нәрсе жасап жатқанымды көрсету үшін әдемі суретке түскім келеді.
Осы бізде толық оқиғаның сипаттамасы болады, енді оны егжей-тегжейлі көрсете аламыз. Енді бұл оқиға шындық болуы үшін мен қандай қадамдар жасауым керек?
Бұл қадамдар: Мен қосымшаны ашып, суретке түсіремін, керекті арнайы фильтрді қолданамын, фото туралы қысқаша сипаттаманы қосып, ол жіберілетін желіні таңдаймын.
Болды, енді біздің нақты тапсырмамыз бар, тек осы тапсырмалардың орындалуы үшін керекті интерфейстерді құрып, керекті түймелерді басуына мүмкіндік беруіміз керек.
Бұл навигация болып саналады.Енді мынадай: бізде 1 функция бар - бұл фильтрлерді пайдалану.
Біз онымен жұмысты бітірдік, сосын бізде user narrative бар. Келесі функция - User Feed. Ол (пайдаланушы) нені көруі тиіс?
USER FEED – ҚОЛДАНУШЫНЫҢ ЖӘНЕ БАСҚА АДАМДАРДЫҢ ОНЫҢ ПРОФИЛІНДЕГІ МӘРТЕБЕЛЕРІ МЕН СІЛТЕМЕЛЕРІНІҢ ЖАҢАРТЫЛУЫ БАР ЖАРИЯЛАНЫМ ЛЕГІ. developers.facebook.com
Біз функцияларды анықтаған кезде, Hook model деп аталатын ең маңызды нәрселердің бірі туралы сөйлескіміз келеді.
Яғни біз функциялардың жиынтығын жасай аламыз,қосымшаны жасай аламыз, оны жібереміз, бірақ егер адамдар күніне бірнеше рет кіретін (адам күніне 20-30 ретке дейін кіруі мүмкін)
Instagram сияқты табысты болғымыз келсе,Facebook сияқты болғымыз келсе, біз осындай қызықты нәрсені білуіміз керек, бұл Hook model деп аталады.
Нир Эяльдің Hooked деп аталатын кітабы бар, мен оны оқуға кеңес беремін. Hook model деген не?
Бұл адамның психологиясын білетін және адамның сол қосымшаны пайдалануды үнемі қалап отыруына, оны ілмекке алуға мүмкіндік беретін үлгі.
Бұл қалай жасалады? Өте қарапайым.Ол 4 қадамнан тұрады: 1-қадам - триггер.
2-қадам - бұл action (әрекет), яғни жүйеде бір нәрсе жасайсыз,3 қадам – reward (айнымалы сыйақылар), жүйе cізге қандай да бір сыйлық береді.
4 - commitment - бұл жүйеге өзіңізге маңызды нәрсе бересіз дегенді білдіреді және белгілі бір сәттен кейін бұл үдеріс қайталанғаннан кейін
Facebook немесе Instagram-ға тәуелді болғаныңызды байқайсыз.
Instagram-ға кірейік, мысалы, сіздің инстаграмда тамақ көретін әдетіңіз бар делік (бұрын өз тамағын суретке түсіріп, жариялау сән болған).
Егер сіз мұны 20 күннен артық жасасаңыз, 25-күні осы әдет сізде қалыптасуы мүмкін. Сіз тамақты көрген соң, оны түсіріп, сурет жүктеуді ойлайсыз.
Мұның бәрі ішкі триггерлер деп аталады, яғни, ешкім сізден сұрамайды, сіздің миыңыз немесе әдетіңіз сізді ілмекке алды, сіз бұл әрекетті бастадыңыз.
Сіздің қосымшаңызға «Сіздің суретіңізге біреу пікір жазды» деп хабарлама келеді, ол сыртқы триггер деп аталады.
Бірақ Instagram сіздің кімді, нені көбірек ұнататындығыңызды анық біледі және егер ол әрекет жасаса, ол сізге хабарландыру жібереді.
Сіз, әрине, бас тартпайсыз және осы қосымша арқылы әрекет етуді бастайсыз.Instagram қосымшасына кірген сайын Instagram үшін пайдалы,
себебі сіз көбірек жарнамаларды көресіз, олар сіздің әлсіз жақтарыңызды психологиялық тұрғыдан пайдаланады, сонымен қатар жақсы ақша табады.
TRIGGER – ТҮСІРМЕЛІ ІЛМЕК ТАЛАП ЕТІЛГЕН ӘРЕКЕТТІ ҚОЛДАНУШЫҒА ҚАЗІР ЖӘНЕ ОСЫ ЖЕРДЕ ЖАСАУҒА ИТЕРМЕЛЕЙТІН ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ӘДІС.
ТРИГГЕРЛЕР ІШКІ ЖӘН СЫРТҚЫ БОЛЫП БӨЛІНЕДІ.
Триггерден кейін не болады? Сіз кіріп, әрекет жасайсыз. Бұл тамақ болса, сіз суретке түсіріп,
сосын фильтр қолданып, қандай әдемі мейрамханада екеніңізді көрсетесіз, қандай қызықты тамақ жеп отырғаныңызды сипаттайсыз.
ACTION – ӘРЕКЕТ. ҚОЛДАНУШЫНЫҢ МОБИЛЬДІ ҚОСЫМШАДАҒЫ ТІКЕЛЕЙ ҚИМЫЛЫ
Variable reward – Бұл – 3-қадам.variable reward деген не?
Variable reward – бұл сіздің достарыңыздың лүпілі, қолданушы үшін маңызды болып табылатын бірлік.
Instagram-да бір танымал адам сіздің жазбаңызға пікір жазды немесе лүпіл басты делік.
Осыдан соң сіздің аккаунтыңыз танымал болып, сізге 500+ оқырмандар жазылып жатса, ол variable reward деп аталады. Неге variable?
Ол айнымалы болу керек: адамдар жақсыға тез үйренеді, егер күнде бір нәрсе болса, сіз оны бағаламайсыз. Яғни құндылығы түседі, бірақ жүйе сізге сыйақыларды беру керек.
Адамдарда ойлау не пайымдауға жауап беретін өңірлердің қызметі тоқтатылып, тілек, қалау бөліктері жұмыс жасай бастайды.
Бірақ сыйақы айнымалы болуы керек, әйтпесе адамдар оған үйреніп, бағаламайды.Нир Эяль мен Райан Хувердің HOOKED кітабына сипаттамадан алынған www.ozon.ru.
4-қадам - сіздің жүйеңізге қосқан үлесіңіз, адам алғыс айтқысы келсе, ол жүйеге бір нәрсе беруі керек.
Бұл сіздің көңіл-күйіңіз - сіз Feed-те отырсаңыз, бұл сіздің назарыңыз болып саналады.
Сіз бір нәрсеге назар аударып, пікір білдіресіз, біреумен хат алмаса бастайсыз, біреуге «мен сізді құттықтаймын» деген сияқты хаттар жібересіз, яғни сіз бұған уақыт бөлесіз.
Адам уақытты бір нәрсеге жұмсайтын болса, іс жүзінде ол адам үшін құнды болады. Бұл endowment effect деп аталады.
Біз көп нәрсеге күш жұмсаймыз және одан оңай бас тартып, қош айтыса алмаймыз.
COMMITMENT OR INVESTMENT Қолданушының өнімге өз уақытын, күш-жігерін, әлеуметтік капиталын немесе ақшасын салуы.
Инвестицияларға достарын шақыру, таңдау параметрлері, жаңа функцияларға үйрену жатады.
Бұның барлығы келесі жолы одан да көп ләззат алуға септігін тигізеді.Нир Эяль және Райан Хувердің HOOKED кітабына сипаттамадан алынған www.ozon.ru
Мәселен, сіз бұл иерациядан бірнеше рет өткеннен кейін, сіз бұл қосымшаның тұрақты клиенті болып саналасыз.
Instagram басында витамин ретінде басталды.Витамин дегеніміз - қосымша сіздің өміріңізді айтарлықтай жақсартпайды, бірақ қызықты етеді.
Сіз Instagram-сыз өмір сүре аласыз, бәрі жақсы болады, бірақ бір нәрсе витаминге ұқсас болғанда, ол аспиринге айналуы мүмкін.
Сізде әдет пайда болысымен-ақ, сіз Инстаграмды қолдана бастайсыз, әрдайым соған кіресіз.
Ол аспирин сияқты, өйткені егер сіз қазір оны қолдануды тоқтатсаңыз белгілі бір уақыт бойынша дискомфорт сезінесіз, яғни сізге аспирин керек болады.
Бұл кішкене жағымсыз жаққа өтіп кетті, оны Hook model деп атаймыз.Біз неге бұл туралы айттық?
Өйткені Hook model біздің функция тұрғысынан дұрыс құруда қалай көмектесетіндігін, қай экранды қашан көрсететіндігін білуіміз маңызды.
Біздің өнімді жасап шығарудағы басты мақсатымыз – оның көп қолданылуы және retention көп болуы.
Retention - пайдаланушының белгілі бір уақыт ішінде сіздің өніміңізге қайта-қайта оралуы. Ол қаншалықты жоғары болса, сіздің өніміңіздің соншалықты жоғары болғандығы.
Келесі бөлікте біз функцияларымыздың санын азайтып, Hook model-ді есепке ала отырып, әрқайсысының жеке-жеке қызметі туралы айтатын боламыз
Сонда біз шамамен бізде қандай өнім бар екенін түсінетін боламыз. Бұл келесі бөлімде айтылады.
UX-ДИЗАЙНЕРЛЕРДІҢ БАРЛЫҚ ӨНІМІ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРГЕ НЕГІЗДЕЛІП ЖАСАЛҒАН
ЖӘНЕ ҚОЛДАНУШЫНЫҢ ЭМОЦИОНАЛДЫ «ІЛМЕК» ҰСТАП ҚАЛУ ТӘСІЛІНЕ БАҒЫТТАЛҒАН.