МАГБАТ СПАНОВ ПРОФЕССОР
ЭКОНОМИКА ҒЫЛЫМДАРЫНЫҢ ДОКТОРЫ МАКРОЭКОНОМИКА МАМАНЫ
КӘРІМ МӘСІМОВ – ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ МЕНЕДЖЕР
Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов 2007 жылдың қаңтарында премьер-министр болып тағайындалды, ол премьер-министр Даниал Ахметовтың үкіметінің құрамында вице-премьер болды.
Кәрім Мәсімов (1965)-Қазақстан Республикасының премьер-министрі(2007-2012 жж., 2014-2016 жж.).ҚР Президентінің әкімшілігінің Басшысы (2012-2014).
2016 жылдан бастап Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік Комитетінің (ҚР ҰҚК) төрағасы.
Біз үкіметтегі сабақтастықты тағы да көріп отырмыз, үкімет белгілі бір жолды жалғастырады және оны басқаратын адам, ол міндетті түрде бұрынғы үкімет құрамында жұмыс істеді.
Ол осы үкіметтің тарихын біледі, әртүрлі мәселелердің шешімін қабылдады және ол үкіметтің жұмысын және міндеттерін түсінеді.
Ол кезде елдегі төлем теңгерімі күрт нашарлады, яғни импорт қаржы бойынша экспорттан аса бастады. Ел қарызбен өмір сүре бастады.
Бұндай жағдай жалғаса алмады. 2009 жылы валюта 120-нан 150-160 теңгеге дейін құнсызданды. Бұл қаржы теңгерімін жақсартты.
Мемлекет екінші деңгейлі банктердің қарыздарымен айналыса бастады, Қазақстанның бірнеше ірі банктерінің бірі өте қиын жағдайға тап болды, әсіресе БТА Банкі.
2008 жылдың қазан айынан бастап 2011 жылға дейін дағдарыс құбылыстары күшейе бастаған кезде және энергетикалық қорларға әлемдік бағалар төмендегенде
теңге АҚШ долларына қатысты 23,8% -ға әлсіреді.«2009 жылдың ақпан айында Ұлттық Банк теңгенің бір сәттік девальвациясын өткізді» 14.02.2012 www.zakon.kz
Сол кезде елдің сыртқы қарызы шамамен 100 миллиард долларға жетті. 100 миллиардың 46 миллиарды екінші деңгейлі банктерге, ал 46 миллиардтың 16 миллиарды БТА Банкіне тиесілі болды.
Бұл мәселені шешу тек экономикалық ғана емес, жалпы алғанда, мемлекетті сақтау мәселесі болды, өйткені, шын мәнінде, ел дефолтқа тап болды.
Греция үлгісінен дефолт бұл өзіңіздің егемендігіңізді шектеу екенін көрсетеді. Егер бұл мәселе шешілмесе, біз экономикалық қаржы тәуелсіздігін жоғалтатын болар едік.
Греция 2005-2006 жылдары орын алған дефолттан 15 жылдан кейін ғана қалыпты жағдайға оралды. Бұл үдеріс өте қиын.
Мәсімовтың еңбегі - ол бұл үдерісті бақылауға алды және ел осы қиын жағдайдан шықты. Бүгін екінші деңгейдегі банктердің шетелдік инвесторларға қарыздары 12 миллиард доллар ғана.
Бірақ тұтастай алғанда, егер сіз оны 167 миллиард қарызбен салыстырсаңыз, бұл өте жоғары сома.
Банк секторы кез келген экономиканың қантамырлар жүйесі болып табылатындығын түсінеміз.
Бір банктің банкроттығы кез келген елдің экономикалық және саяси жағдайын жарып жіберуі мүмкін. Сол кезде 3 жүйе құрушы банк болды - Казкоммерц, БТА және Халық банкі,
ал біздің экономикамыз сақталды.Менің ойымша бұл Масимовтың еңбегі.
Мен өзім кейде оны сынға алсам да, артықшылықтарды да мойындау керек.
ПРЕМЬЕР-МИНИСТР МӘСІМОВКЕ, ШЫН МӘНІНДЕ, ҚАЗАҚСТАННЫҢ БАНКТІК ЖҮЙЕСІН ҚҰТҚАРУ КАЖЕТ БОЛДЫ.
МЕМЛЕКЕТТІҢ СЫРТҚЫ БОРЫШЫНЫҢ ЖАРТЫСЫ БАНКТІК СЕКТОРЫНДА БОЛДЫ.
Бұл дағдарыс 2-3 жылға созылды. 10-шы жылы Мәсімов үкіметінің аясында жаңа ҚҮИИДМБ (Қазақстанның үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының мемлекеттік бағдарламасы) қабылданды.
Бұл бағдарлама 10-14 жылдары жүргізілді, қазір оның екінші кезеңі - 15-ші жылдан 19-ші жылға дейін. Ал ел 2007-2009 жылдардағы дағдарысты еңсеріп, өзінің экономикалық өсуін бастады.
КӘРІМ МӘСІМОВ ПРЕМЬЕР-МИНИСТРІНІҢ ЖҰМЫС НӘТИЖЕЛЕРІ
Мәсімовті қазір дағдарысқа қарсы менеджер деп атайды, ол осы көрсеткіштерге жеткеніне байланысты. Бұдан басқа, мен бұл ең ұзақ басқарған премьер-министр деп айта аламын.
Қазақстанда 5 жыл бойы ешкім премьер-министр болған жоқ.Бұл болашақта мүмкін болатын шығар, бірақ жақын арада, менің ойымша, кем дегенде, 2025 жылға дейін, бұл шындыққа жатпайды,
өйткені әлемдегі жағдай күрт өзгеріп отырады, елде жаңа, ерекше шешімдер қажет. Мәсімов мырза осы тапсырманы орындады.
Кемшілік – ҚҮИИДМБ-на көп ақша бөлінді, қаржы құралдарына, мен ұсынған «Бизнестің жол картасы» бағдарламасына, яғни ол «Бизнестің жол картасына» айналды,
мен «Құрылыстың жол картасын» ұсындым. Бұл өте үлкен шығындарға айналды.
Және тағы да елде төлем теңгерімі бұзылды. Ойланып істелмеген кәсіпорындардың құрылысымен әуестендік. Біз белгілі бір оқиғаларға қосымша қаражат бөлумен әуестендік.
Тағы да, елде дефолт қатері болды. Сондықтан, 2012 жылы саяси жүйені нығайту туралы шешім қабылданды және ол президент әкімшілігіне жіберілді.
Экономиканы жалғастыру үшін, өнеркәсіптік әлеуетке байланысты мәселелерді шешу үшін келесі премьер-министр болып Серік Ахметов тағайындалды.
КӘРІМ МӘСІМОВ КЕЗІНДЕ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАҒДАРЛАМАЛАР ІСКЕ ҚОСЫЛДЫ:«БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020»
ЖӘНЕ Қазақстанның үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының мемлекеттік бағдарламасы (2010-2014).
ОЛАР ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ТҰРАҚТАНУЫНДА ОҢ РӨЛ АТҚАРДЫ.